ང་ ་ ད་ ་ ་ བ། དང་ ། གནའ་ ་ ་ གར་ ་ ཚད་ མ། ཚད་ མ་ ས་ པ་ ཐ་ ད་ འ་ ས་ ནམ་ ད་ ག་ ནས་ ང་ བ་ གསལ་ ་ ག་ བཤད་ དཀའ་ ད། ན་ ནའང་ ཐ་ ད་ འ་ ནང་ པ་ བ་ མཐའ་ མ་ ང་ ང་ ་ གནའ་ ་ ་ གར་ ་ ཚད་ ད་ ག་ པ་ འང་ ངས་ ་ ལ་ པ་ བ་ མཐ་ གང་ ་ གསལ་ ར་ བད་ འག་ པ་ ། གནའ་ ་ ་ གར་ ་ དས་ ག་ མཚན་ ད་ ག་ པ་ ཚབ་ ད་ ག་ ་ ང་ འན་ པ (ཕལ་ ར་ ་ ་ ན་ ་ ས་ རབས་ ད་ པ་ ནས་ བན་ པ་ བར་ ལ་ ང ) བ་ མཐ་ གང་ “ཚད་ མ་ ་ མན་ མ་ གག་ ་ དང་། ས་ དཔག་ ་ ཚད་ མ་ མ་ ན་ ། ཚད་ མ་ མཚན་ ད་ རང་ མཚན་ ས་ ་ ་ འན་ པ་ ར་ དང་། ་ ན་ ་ ་ ལས་ ་ བསངས་ དགས་ པ་ གས་ གཏན་ གས་ མས་ འལ་ བ་ ར་ ས་ དཔག་ ང་ འལ་ ། ། ”ས་ པ་ ང་ ག་ འ་ ལས་ མ་ མཐའ་ ཡང་ ནང་ པ་ བ་ མཐའ་ མ་ ང་ བ་ ཡར་ ན་ ནས་ ཚད་ མ་ ས་ པ་ ཐ་ ད་ འ་ ང་ ན་ པ་ ས་ བ་ ལ། ད་ པར་ ་ ང་ འན་ པ་ གས་ ལ་ ཚད་ མ་ ན་ ན་ ན་ མ་ ་ ན་ དང་། ཚད་ མ་ ་ ན་ མང་ ག་ ད་ པ་ ་ དས་ གང་ ང་ ག་ ་ མ་ པ་ དས་ ་ ང་ ནས་ ་ དས་ ་ ལ་ ་ བ་ བ་ ས་ པ་ ག་ ན་ དས་ པ་ དང་། གཏན་ གས་ དང་ ས་ དཔག་ ན་ གག་ པ་ གས་ ཚད་ མ་ ག་ པ་ གང་ ་ ང་ ག་ གནད་ ན་ ་ ང་ བ་ ག་ ས་ ན་ ད་ བ།
ངས་ ཅན་ པ (ཕལ་ ར་ ་ ་ ན་ ་ ས་ རབས་ བ་ པ་ བས )གང་ འང་ ཚད་ མ་ མ་ གཞག་ ད་ པར་ མ་ ཟད། ་ ལས་ བན་ པ་ ཚད་ མ་ མ་ གཞག་ ་ ནང་ པ་ ཚད་ མ་ མ་ གཞག་ དང་ ཧ་ ཅང་ མན་ ཤས་ ། ནང་ པ་ ཚད་ གང་ ་ ཚད་ མ་ ལ་ མན་ མ་ ཚད་ མ་ དང་ ས་ དཔག་ ཚད་ མ་ གས་ ་ གསལ་ བ་ དང་། དགས་ གསལ་ ས་ ན་ ་ ག་ ར་ འཇལ་ ད་ ལ་ ང་ ཚད་ མ་ ག་ ང་ ཁས་ ན་ པ་ བན་ གས་ འས་ ང “མན་ བད་ ང་ གམ་ ་ ཚད་ མ ”ན་ པར་ ཁས་ ན་ ང་ ་ གམ་ ས་ ས་ ་ ར་ ་ འཇལ་ ས་ པར་ འད་ པ་ ད། གས་ འས་ བད་ པ་ མན་ ས་ ང་ གམ་ ་ ་ ན་ དང་ ད་ བ་ གས་ བ་ ་ ས་ ན་ ནང་ པ་ ཚད་ མ་ ག་ པ་ ་ བ་ དང་ འལ་ འར་ ལ་ ་ བ་ ཟབ་ ་ ན་ ས་ པས་ འར་ ་ ་ བན་ ་ ད་ ཙམ་ ་ ན། གས་ འས་ བད་ པ་ མན་ མ་ ཚད་ མ་ ་ དབང་ ས་ ས་ ལ་ ་ ག་ འན་ པར་ ་ བ་ བ་ ས་ པ་ ག་ ལ་ འད། ས་ པ་ ་ ་ དར་ ན་ ་ མ་ འཇལ་ བ་ ཚད་ མ་ ག་ ལ་ མན་ ན། ་ མ་ ན་ ་ ཙམ་ གས་ པ་ ་ ན་ པར་ ་ ག་ ་ ་ མ་ ་ མ་ ་ ་ མ་ གས་ པ་ ས་ པ་ ་ ་ ན་ དས། ས་ དཔག་ ཚད་ མ་ ལ་ གས་ ལས་ རང་ ན་ ས་ དཔག་ ་ འལ་ བ་ མན་ ལ་ བན་ ནས་ ག་ ར་ ་ ས་ ་ གས་ པ་ ་ ག་ ལ་ འད། འལ་ བ་ བན་ ། ་ ག་ ་ དང་ ས་ ་ བན་ ར་ དང་ ར་ བདག་ ་ འལ་ བ་ དང་། ས་ ན་ དང་ ་ ་ བན་ ་ དང་ འས་ ་ འལ་ བ། ་ མ་ དང་ འམ་ ག་ ་ དང་ ན་ ་ བན་ རང་ བན་ དང་ མ་ འར་ ་ འལ་ བ། ་ མཁན་ དང་ མ་ པ་ བན་ ་ དང་ ་ ཅན་ ་ འལ་ བ། ང་ ་ དང་ ཡལ་ ག་ བན་ ཡན་ ལག་ དང་ ཡན་ ལག་ ཅན་ ་ འལ་ བ། ར་ པ་ ད་ ག་ བན་ གས་ དང་ གས་ ཅན་ ་ འལ་ བ། ་ ག་ དང་ ག་ པ་ བན་ གད་ ་ གད་ ད་ ་ འལ་ བ་ དང་ བན་ ལ་ ་ དས། གཞན་ ན་ ས་ དཔག་ ། བ་ ངག་ ཡན་ ལག་ ། ངས་ ཅན་ པ་ གས་ ར་ ས་ ན། གང་ ཟག་ ་ ག་ ་ དམ་ བཅའ། མ་ ས་ པ་ ར་ གཏན་ གས། དར་ ན་ ནམ་ མཁའ་ བན་ ད། ནམ་ མཁའ་ མ་ ས་ པ་ བན་ གང་ ཟག་ ང་ ་ བན་ ད་ ་ བར་ ར་ བ། ་ ར་ གང་ ཟག་ ག་ པ་ མག་ བ་ བ་ དང་། ཐལ་ འར་ ས་ གཞན་ གས་ བཀག་ ནས་ རང་ གས་ གང་ བ་ ་ ་ ལ་ ་ དས། ང་ ཚད་ མ་ ། ་ ལ་ བན་ ནས་ ག་ ་ ར་ པ་ ན་ འན་ པ་ ་ ་ བ་ བ་ ག་ ལ་ འད་ ང་། ་ ཡང་ ས་ ས་ མ་ ས་ པ་ ས་ བད་ པ་ དང་། ད་ ས་ པ་ ས་ ་ ག་ ས་ བད་ པ་ གས་ ད་ པར་ འད། དང་ ་ ག་ ད་ ་ ས་ བད་ པ་ ཚད་ མ་ ་ ་ དང་། གས་ པ་ དབང་ ག་ ནག་ པ་ ད་ ས་ བད་ པ་ ཚད་ མ་ ་ ་ འག་ ལ། ཚད་ མ་ འ་ གས་ ་ ལ་ ག་ ར་ ལ་ ས་ པ་ ལ་ ཅན་ ན་ པས་ མན་ མ་ ན་ ལ། ལ་ གམ་ ་ གས་ ལ་ མ་ བན་ པས་ ས་ དཔག་ ང་ ན་ པར་ བད་ ། །
ཚངས་ པ་ བ་ བ་ མཐ་ ་ ག་ བ་ ད་ པ་ གས་ འར་ ག་ མར་ ག་ ད་ ་ ན་ ཚད་ མར་ འད་ ་ གས་ འས “མན་ མ་ འལ་ ང་ ཅན་ ལ་ ས་ དཔག་ ཡང་ གས་ པ་ བཟང་ ངན་ ས་ གཞན་ ་ འར་ བས་ ན་ ག་ ད་ ་ ན་ རང་ ང་ ་ ཚད་ མར་ འད་ ”ས་ གངས་ པ་ དང་། “ན་ པ་ ལ་ ལ་ ་ ་ ་ ཧ་ ་ ་ ག་ ད་ ་ བ་ ཡང་ ས་ དཔག་ ལ་ བན་ དས་ པས་ མན་ ས་ ་ ཚད་ མ་ གས་ ང་ འད་ ”ས་ གངས་ པ་ ལས་ ས་ ་ མན་ ས་ གས་ ང་ ཚད་ མར་ ཁས་ ན་ པ་ ས་ ས།
དད་ པ་ པ་ གས་ ལ་ ཚད་ མ་ ག་ ་ འད་ ། མན་ མ་ ཚད་ མ་ དང་། ས་ དཔག་ ཚད་ མ། ད་ ར་ འཇལ་ ཚད་ མ། ་ ང་ ཚད་ མ། ན་ ་ བ་ ཚད་ མ། དས་ ད་ ཚད་ མ་ དང་ ག་ ་ འད་ ང་། ་ དག་ ་ ད་ པར་ ། ་ ལ་ ལ་ ་ ་ དས་ རགས་ པ་ དས་ ་ ང་ ནས་ གས་ པ་ དབང་ ས་ མས་ ་ མན་ མ་ ཚད་ མ་ དང་། ་ བ་ མང་ བ་ ལས་ ་ ད་ པར་ དག་ པ་ ་ ་ ས་ དཔག་ ཚད་ མ་ དང་། བ་ ང་ དང་ འ་ བ་ བན་ ནས་ བ་ ན་ གས་ པ་ ་ ད་ ར་ འཇལ་ ་ ཚད་ མ་ དང་། ག་ ད་ ་ ག་ ལས་ ག་ ར་ གས་ པ་ ་ ་ ་ ་ ང་ ཚད་ མ་ དང་། ་ ཚ་ བར་ མང་ བ་ ལས་ ག་ པ་ ས་ པ་ ས་ པ་ ་ ་ ་ ན་ ་ བ་ ཚད་ མ་ དང་། ་ ལ་ བ་ ང་ ད་ པ་ ས་ པ་ ་ ་ ་ དས་ ད་ ཚད་ མ་ ན་ པར་ བད་ ། །
དབང་ ག་ པ་ གས་ ལ། མན་ མ་ ཚད་ མ་ དང་། ས་ དཔག་ ཚད་ མ། ད་ ར་ འཇལ་ ་ ཚད་ མ། ་ ང་ ཚད་ མ་ དང་ བ་ འད་ ལ། ་ དག་ ་ ད་ པར་ ། 《བ་ མཐའ་ ན་ ས་ ་ འལ 》ལས། “མན་ མ་ ་ མ་ ད་ ་ ་ ནས་ ད་ པར་ ན་ ཏན་ འན་ པ་ ག་ པར་ འད་ ལ། ་ ཚད་ མ་ དང་ ས་ ངས་ པ་ ད་ པར་ ཅན་ ས་ འན་ པ་ ་ ་ འས་ ར་ འད་ ། ། མདར་ ་ བ་ པ་ ལས་ ར་ ཆར་ བབས་ པ་ དང་། ་ བ་ ལས་ ་ ད་ པར་ དག་ པ་ ་ ས་ དཔག་ དང་། ་ ང་ ཚད་ མ་ ། དབང་ ག་ ་ ཐམས་ ཅད་ མན་ ། ཐམས་ ཅད་ ་ ད་ པ་ ་ ན་ པ་ ར། དར་ ན་ ་ མཁན་ ས་ ་ ལ་ དས་ པ་ ཐམས་ ཅད་ ས་ པ་ བན་ ་ ས་ བབས་ ནས་ དབང་ ག་ ་ ང་ ཐམས་ ཅད་ ར་ འད་ ”ས་ གངས་ ་ གས་ འས་ ག་ ན་ ག་ གས་ ད་ ་ ་ ཡང་ དག་ པ་ ལ་ ཚད་ མ་ བ་ ད་ པར་ འད་ ལ། གར་ ་ བ་ བ་ མཐས་ ང་ ཚད་ མ་ མ་ གཞག་ ཁས་ ན་ ལ་ ཕལ་ ར་ དད་ པ་ དང་ འ་ བས་ འར་ ས་ པར་ ་ བཤད།
་ ག་ པ་ བ་ མཐས་ ཚད་ མ་ ལ་ མན་ ས་ ང་ གམ་ ཁས་ ན་ པ་ དང་། གས་ པ་ ཅན་ པས་ མན་ ས་ ང་ གམ་ ་ ང་ ད་ ར་ འཇལ་ ་ ཚད་ མ་ དང་ བ་ ཁས་ ན། གས་ གས་ ང་ ས་ དཔག་ ལ་ ་ ལས་ འས་ ་ དག་ པ་ ་ མ་ ཅན་ དང་། འས་ ་ ལས་ ་ ག་ པ་ ག་ ན། ས་ གག་ མང་ བ་ ལས་ གཞན་ པ་ ན་ ་ ག་ ར་ མང་ བ་ ར་ མང་ ཅན་ ་ གམ། ་ དག་ ་ ན་ ་ ར་ བ་ གས་ ཡང་ དག་ གམ་ དང་། འལ་ བ་ ད་ པ། མ་ ས་ པ། ་ མ་ ་ གས་ ར་ ང་ གམ་ བཅས་ འད་ ། ། ད་ ང་ ག་ པ་ ཅན་ ་ བ་ མཐ་ གང་ ག་ 《གས་ པ་ མ 》་ ནང་ ཚན་ གས་ པ་ ག་ ན་ བ་ ག་ ་ ག་ མ་ ཁ་ ང་ ལའང་ ཚད་ མ་ ས་ པ་ ཐ་ ད་ ར་ འག་ །
་ ར་ ཀས (ཕལ་ ར་ ས་ རབས་ གས་ པ་ བས་ ་ ་ ན། ང་ ག་ དད་ ་ གང་ ལ་ ཧ་ ཅང་ མཁས་ པས་ བས་ ་ ལ་ ་ ཀ་ ་ ཁ་ ་ ན་ དང་། ག་ པ་ ་ བ་ གས་ ད་ ཧ་ ཅང་ ། )བམས་ པ་ ན་ གང་ ་ གམ་ པར “བས་ ར་ གས་ ད་ ་ བ་ ཚད་ མ་ ས་ ད་ ་ བ་ བད་ ད ”པར་ བཤད་ ད། 《གས་ པ་ མ 》་ གལ་ ན་ ་ བ་ བ “ག་ ད ”ལ་ གས་ པ་ ཐ་ ད་ དང་ གང་ ཚན་ ར་ ག་ ་ གསལ་ བ་ གས་ ལ་ བག་ ན་ ཚད་ མ་ ག་ པ་ གང་ ན་ པར་ གསལ། ན་ ནའང་ ་ ར་ ཀས་ མཛད་ པ་ ཚད་ མ་ ས་ ད་ ས་ གནའ་ ་ ་ གར་ ་ ཚད་ མ་ ག་ པ་ ང་ བ་ དང་ འལ་ ས་ ལ་ ལ་ འད་ ་ ས་ པ་ ན་ ་ ན་ ད་ པར་ མ་ ཟད། ད་ ་ ཚད་ མ་ ག་ པ་ ལའང་ གས་ ན་ བས་ འག་ ། མཁས་ བ་ ས་ མཛད་ པ 《མ་ འལ་ ཀ་ ན་