《ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད་ 》དམ 《ཨ་ ཁུ་ སྟོན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད་ 》འདི་ ཕལ་ ཆེར་ མདོ་ དབུས་ ཁམས་ གསུམ་ དུ་ དར་ ཁྱབ་ ཆེ་ ཞིང་། བོད་ རིགས་ མི་ དམངས་ རྣམས་ 《ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད 》ལ་ ཉན་ སྤྲོ་ ཞིང་ བཤད་ པར་ མོས། དེ་ ཡང་ དོན་ དངོས་ སུ་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའམ་ ཨ་ ཁུ་ སྟོན་ པ་ ཟེར་ བ་ ཞིག་ བྱུང་ ཡོད་ མེད་ བཤད་ དཀའ་ ཞིང་། རྒྱུ་ མཚན་ ནི་ 《ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད 》དུ་ གནའ་ རབས་ ཀྱི་ གནས་ ཚུལ་ མང་ པོ་ འདྲེས་ ཡོད་ པར་ མ་ ཟད། ཉེ་ རབས་ དང་ དེང་ རབས་ ཀྱི་ གནས་ ཚུལ་ ཡང་ འདྲེས་ ཡོད་ པས་ 《ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད་ 》དེ་ སྤྱི་ ཚོགས་ འཕེལ་ རྒྱས་ ཀྱི་ དབང་ གིས་ བྱུང་ བའི་ བོད་ རིགས་ ངལ་ རྩོལ་ མི་ དམངས་ ཀྱི་ བློ་ གྲོས་ ཉིང་ བཅུད་ ཅིག་ ཡིན་ པར་ ལྟ་ བ་ ལས། མི་ གཅིག་ གི་ མི་ ཚེ་ གཅིག་ གི་ མཚར་ གཏམ་ ཙམ་ མིན་ པར་ གསལ། གཞན་ དུ་ ན་ ཨ་ ཁུ་ “བསྟན་ པ ”འམ་ “སྟོན་ པ ”ཞེས་ ཁོའི་ མཚན་ གྱི་ འདོགས་ སྟངས་ ཐད་ ནས་ ཀྱང་ གོ་ བརྙེད་ ཐུབ་ པས་ སོ།
《ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད 》ཀྱི་ བརྗོད་ བྱ་ གཙོ་ བོ་ ནི་། ཁོང་ གི་ སྦྱང་ གྲུང་ ལྡན་ ཞིང་ དཔའ་ སྟོབས་ ཆེ་ བའི་ སྙིང་ སྟོབས་ ལ་ བསྔགས་ བརྗོད་ བྱས་ པ་ དེ་ རེད། དེ་ ལས་ ཀྱང་ ཁོང་ གི་ སྤྱང་ གྲུང་ འཛོམས་ པའི་ ཤེས་ རབ་ ལ་ བསྟོད་ བསྔགས་ བྱས་ པ་ མང་ ཞིང་། སྤྱང་ གྲུང་ འཛོམས་ པའི་ ཤེས་ རབ་ ནི་ རྒྱ་ ཆེའི་ ངལ་ རྩོལ་ མི་ དམངས་ ཀྱི་ ཐོན་ སྐྱེད་ ངལ་ རྩོལ་ གྱི་ ཁྲོད་ ནས་ བྱུང་ བ་ ཡང་ ཤིན་ ཏུ་ གསལ་ པོ་ ཡིན། དེ་ ཡང་ 《ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པའི་ གཏམ་ རྒྱུད 》འདི་ ལ་ ནང་ དོན་ ཆེན་ པོ་ གཉིས་ འདུས། གཅིག་ ནི་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ ཁྱད་ དུ་ འཕགས་ པའི་ བློ་ རིག་ བཀོལ་ ཏེ་ གཡོ་ སྒྱུར་ ཟོག་ པོའི་ སྐྱེ་ བོ་ གདུག་ རྩུབ་ ཅན་ ཚར་ བཅད་ པའི་ ཚུལ་ དང་། ཅིག་ ཤོས་ ནི་ ཁོའི་ ཁྱད་ མཚར་ ཅན་ གྱི་ བློ་ རིག་ དེ་ འདོད་ སྲེད་ ཀྱི་ ཐད་ དུ་ བཀོལ་ པ་ དེ་ ཡིན། ད་ ནི་ ཁོང་ གི་ གཏམ་ རྒྱུད་ རྒྱ་ མཚོ་ ལྟ་ བུ་ ལས་ སྔ་ མའི་ ནང་ དོན་ ལྟར་ རེ་ གཉིས་ ཙམ་ བཀོད་ ན།
《གསེར་ ཆུ་ བྱུག་ པའི་ ཆུ་ རྡོ། 》
གདུག་ རྩུབ་ ཆེ་ བའི་ སྐུ་ དྲག་ ཅིག་ གིས་ མི་ སེར་ གྱི་ མགོ་ གནོན་ བྱེད་ དུ་ ཤིང་ བཟོ་ ཞིག་ ལ་ ཁྲིམས་ དབྱུག་ ཅིག་ བཟོ་ རུ་ བཅུག སྟེང་ དུ་ “ཁྱི་ རྡུང་ ཁྲིམས་ དབྱུག ”ཅེས་ བཀོད། སུ་ ཞིག་ གིས་ ཁོའི་ བསམ་ པ་ དང་ མ་ བསྟུན་ ན་ “ཁྲིམས་ དབྱུག ”དེ་ བཀོལ་ བས་ ཐམས་ ཅད་ དེ་ ལ་ སྐྲག་ སྣང་ སྐྱེས། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ དེ་ གོ་ བས་ ཁོ་ རང་ སྐུ་ དྲག་ གི་ སྲས་ ཤིག་ ཏུ་ བརྫུས་ ཏེ་ རྟའི་ འཕོངས་ ལ་ གསེར་ ཏ་ ལེན་ གང་ འཕངས་ ཏེ་ ཐོན། སྐབས་ དེར་ སྐུ་ དྲག་ གིས་ ལུས་ ལ་ ཚ་ རུ་ སྲམ་ ཁ་ མ་ གྱོན་ ཞིང་། མགོ་ ལ་ ཚེ་ རིང་ ཞྭ་ མོ་ མནབས་ པ། རྐང་ ལ་ རྒྱ་ གར་ འཇུར་ རྟ་ གྱོན་ པའི་ སྐུ་ སྲས་ དེ་ མཐོང་ བྱུང་། སྐུ་ དྲག་ གིས་ གུས་ པས་ སྐུ་ སྲས་ དེ་ མགྲོན་ ཁང་ དུ་ གདན་ འདྲེན་ ཞུས་ ཤིང་། གར་ འོངས་ གང་ དུ་ འགྲོ་ དོན་ དྲིས་ ཚེ། དོན་ དུ་ སྐུ་ སྲས་ ནི་ གསེར་ ཏ་ ལེན་ གང་ ཁྱེར་ ཏེ་ “ཁྱི་ རྡུང་ ཁྲིམས་ དབྱུག ”ཉོ་ རུ་ འོངས་ པ་ རེད། སྐུ་ དྲག་ རློམ་ སེམས་ སྐྱེས་ ཏེ་ “ཁྱི་ རྡུང་ ཁྲིམས་ དབྱུག ”ལག་ ཏུ་ བཟུང་ སྟེ་ རྒྱུ་ སྤུས་ ལ་ ཞིབ་ ལྟ་ བྱས། དེ་ ནས་ སྐུ་ སྲས་ ཀྱིས་ རྟ་ ཐོག་ ནས་ གསེར་ ཏ་ ལེན་ གང་ པོ་ མར་ ཕོག་ པ་ དང་། ལེན་ གང་ པོ་ མར་ ཕོག་ པ་ དང་། གསེར་ རྡོག་ ཁ་ ཤས་ སིང་ སྒྲ་ གྲགས་ ནས་ འགྲིལ་ འོང་ ཞིང་ འོད་ ཟེར་ ཆེམ་ ཆེམ་ དུ་ འཕྲོས། སྐུ་ དྲག་ དགའ་ དྲགས་ ཏེ་ རེ་ ཞིག་ ལ་ ཁ་ གྲགས་ མི་ ཐུབ་ པ་ དང་། དེ་ ནས་ གུས་ གུས་ ཞུམ་ ཞུམ་ གྱིས་ “ཁྱི་ རྡུང་ ཁྲིམས་ དབྱུག་ ”སྐུ་ སྲས་ ལ་ གཏད། སྐབས་ དེར་ སྐུ་ སྲས་ རྟར་ ཞོན་ ཏེ་ ཤར་ རེ་ བསྐྱོད་ པ་ དང་། སྐུ་ དྲག་ གི་ སེམས་ སུ་ འབངས་ བསྡུས་ ཏེ་ གསེར་ ཏ་ ལེན་ གང་ པོ་ སར་ བླུགས་ ཏེ་ དཀྱིལ་ ནས་ བསྡད་ ན་ ང་ ལ་ སྔར་ བས་ གཟི་ བརྗིད་ དང་ སྙན་ གྲགས་ འབར་ ངེས་ ཡིན་ སྙམ་ སྟེ། འབངས་ རྣམས་ བསྡུས་ ཏེ་ ཏ་ ལེན་ ནང་ གི་ གསེར་ རྣམས་ ས་ ལ་ བླུགས་ པས་ མཐར་ ཤོག་ ལྷེ་ ཞིག་ མངོན་ བྱུང་། སྐུ་ དྲག་ གིས་ ལག་ ཏུ་ བླངས་ ཏེ་ བལྟས་ པས་ འདི་ ལྟར་ བྲིས་ འདུག “ཁྱི་ རྡུང་ ཁྲིམས་ དབྱུག་ ཤར་ གཅིག །རིན་ ཆེན་ གསེར་ རྡོར་ བརྗེས་ ཀྱང་། །འདོད་ རྔམ་ ཚིམས་ རྒྱུ་ མི་ འདུག །གསེར་ ཧྲུག་ ཆུ་ རྡོར་ གྱུར་ འགྲོ། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ ནས་ ཞེས་ བྲིས་ འདུག ད་ གཟོད་ ཁོས་ སྐུ་ སྲས་ དེ་ ནི་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ ཡིན་ པ་ ཤེས་ པས་ ལྕགས་ དབྱུག་ ཅིག་ བླངས་ ཏེ་ ཐང་ གི་ གསེར་ རྡོག་ དེ་ དག་ ལ་ གཞུས་ པ་ ན། ” གསེར་ ཆུ་ བྱུགས་ པའི་ ཆུ་ རྡོ་ དེ་ དག་ གི་ ངོ་ བོ་ ལྷང་ ལ་ བུད་ པ་ རེད།
《སོ་ སོར་ ཕྱེད་ བགོས་ རྒྱག་ པ། 》
ཉི་ མར་ ཚ་ གདུག་ ཆེ། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ རི་ མགོར་ སོང་ སྟེ་ ས་ རྒོད་ བསློགས་ ནས་ ཞིང་ ཁ་ བཟོས། འདོད་ རྔམ་ ཆེ་ བའི་ ས་ བདག་ དེར་ འོངས་ ཏེ་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ ལ་ ས་ འདི་ ངའི་ ཡིན་ པས་ ཕྱེད་ བགོས་ རྒྱག་ དགོས་ ཞེས་ ལབ། དཔྱིད་ ཀ་ ལོ་ ཏོག་ རྨོ་ རན་ པའི་ སྐབས་ སུ་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ ས་ བདག་ གི་ ཁྱིམ་ ལ་ སོང་ སྟེ་ ཁྱོད་ ལ་ ལོ་ ཏོག་ གི་ རྩེ་ མོ་ དགོས་ སམ་ རྩ་ བ་ དགོས་ ཞེས་ དྲིས། ས་ བདག་ ཐེ་ ཚོམ་ སྤུ་ ཙམ་ ཡང་ མེད་ པར་ “རྩེ་ མོ་ དགོས་ ”ཞེས་ ལན་ བཏབ། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ ཕྱིར་ ལོག་ རྗེས་ ཞིང་ ལ་ ཞོག་ ཁོག་ བཏབ། བརྔ་ སྡུད་ བྱེད་ སྐབས་ རྒྱུག་ ཁྱི་ རྣམས་ ཀྱིས་ ཐག་ པ་ དང་ ཟོར་ བ་ ཁྱེར་ ཏེ་ འོངས་ སྐབས་ ཞིང་ དུ་ ཞོག་ ཁོག་ གི་ ལོ་ མ་ ཁོ་ ན་ སྤུངས་ པ་ ལས་ གཞན་ ཅི་ ཡང་ མ་ མཐོང་ བས། ས་ བདག་ ཁྲོས་ ཏེ་ རྒྱུ་ མཚན་ འདྲི་ སྐབས་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས “གུས་ པའི་ ས་ བདག་ ལགས་ ཁྱོད་ ཀྱིས་ གསུངས་ པ་ ལྟར་ རྩེ་ མོ་ ཐམས་ ཅད་ ཤུལ་ ནས་ བསྐྱུར་ ཡོད ”ཅེས་ པས་ ས་ བདག་ ལ་ བཤད་ རྒྱུ་ མ་ བྱུང་། ཡང་ དཔྱིད་ མགོ་ ཚུགས་ སྐབས་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པ་ ས་ བདག་ གི་ ཁྱིམ་ དུ་ སོང་ སྟེ། “གུས་ པའི་ ས་ བདག་ ལགས། ཁྱོད་ ལ་ ལོ་ ཏོག་ གི་ རྩེ་ མོ་ དགོས་ སམ་ རྩ་ བ་ དགོས ” ཞེས་ དྲིས། ས་ བདག་ གིས་ “རྩ་ བ་ དགོས ”ཞེས་ ལན་ བཏབ། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ ཞིང་ དུ་ ནས་ བཏབ། བརྔ་ སྡུད་ བྱེད་ སྐབས་ རྒྱུག་ ཁྱི་ རྣམས་ ཞིང་ ཁར་ ཐོན་ ཚེ་ སོག་ མའི་ ཕུང་ པོ་ འབའ་ ཞིག་ སྤུངས་ འདུག་ པ་ ལས་ སྙེ་ མ་ རྣམས་ སྔར་ ནས་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ བྲེགས་ ཟིན། ས་ བདག་ ཁོང་ ཁྲོ་ ལངས་ སྐབས་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས “གུས་ པའི་ ས་ བདག་ ལགས། ཁྱོད་ ཀྱིས་ གསུངས་ པ་ ལྟར་ རྩ་ བ་ ཐམས་ ཅད་ ཤུལ་ ན་ བསྐྱུར་ ཡོད ”ཅེས་ པས་ ས་ བདག་ ལ་ ཁ་ གྲགས་ རྒྱུ་ མེད་ པར་ གྱུར།
ཡང་ དཔྱིད་ མགོ་ ཚུགས། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ ས་ བདག་ ལ་ འདྲི་ སྐབས་ བད་ གིས་ “ད་ ཐེངས་ རྩ་ བ་ དང་ རྩེ་ མོ་ གཉིས་ ཀ་ དགོས་ ”ཞེས་ ལན་ བཏབ། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ ཞིང་ དུ་ མ་ རྨོས་ ལོ་ ཏོག་ བཏབ། སྟོན་ བསྡུ་ སྐབས་ རྒྱུགས་ ཁྱི་ རྣམས་ སླེབས་ འོངས། ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས་ མཐོ་ གང་ རེ་ དོ་ རེ་ ཡོད་ པའི་ མ་ རྨོས་ ལོ་ ཏོག་ རྣམས་ བསྡུས་ ཚར། ཁོ་ ཚོ་ ཁོང་ ཁྲོ་ ལངས་ སྐབས་ ཨ་ ཁུ་ བསྟན་ པས “གུས་ པའི་ ས་ བདག་ ལགས། རྩ་ བ་ དང་ རྩེ་ མོ་ གཉིས་ ཀ་ ཁྱེད་ ལ་ བསྐྱུར་ ཡོད་ ”ཅེས་ བཤད། །