མ་ ད་ ས་ ་ ག་ ་ ་ ས་ གར་ ག་ ངས་ ས་ ་ བ་ ལ། ཤར་ གས་ ་ ང་ ་ གར་ ་ བདག་ （积石山）་ གས་ ་ དར་ ལ་ ན་ གམ （大里加山）བ་ ་ ང་ ་ ན་ ། （羹尧山）ང་ ན་ དན་ ག་ ལ་ ་ ང་ བ་ ་ ད་ གས་ མང་ ལ། ་ ཞབས་ ་ ་ ང་ ང་ ་ གཡས་ ་ འབབ་ པ་ གནས་ ད་ པར་ ཅན་ ་ བལ་ མཚམས་ ། ར་ བ་ ཅན་ ་ ས་ བངས་ མད་ ན་ ་ མཚར་ བ་ ག་ བད་ ཉམས་ དང་ ན་ པ་ ངང་ འང་ ར་ ལངས་ ད་ པ་ ནམ་ ཡང་ ་ འ་ ན་ ་ ག་ ལམ་ ་ ་ བན་ པ་ ་ ་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ས་ པ་ ་ ན་ ང་། ་ ་ མ་ ན་ ང་ ན་ ་ ང་ ང་ ར་ ནས་ ཧ་ ལམ་ བར་ ཐག་ ་ ་ 180ཙམ་ ད་ པ་ ་ ས་ འདན་ མ་ ་ བ་ གན་ ར་ ་ ས་ གས་ ན་ ་ ག་ ་ ང་ ་ བངས་ ང་། ན་ ན་ ངས་ ང་ གཙང་ བ་ གང་ ་ ན་ ་ ར་ ་ འབབ་ པ་ དང་། འདབས་ ་ མ་ གལ་ ་ ང་ ་ ནགས་ ར་ ས་ པ། མཐའ་ ་ བང་ མ་ བན་ བགས་ པ་ ང་ ས་ མང་ ས་ བར་ ད་ པ་ ད། མད་ ན་ ་ ་ ར་ བ་ དང་ ན་ པ་ ས་ བངས་ མད་ ན་ ག་ ། མ་ ཚད་ ལ་ ཧ་ ལམ་ 22ད་ པ་ དང་། ཞབས་ ་ མཐའ་ གག་ ་ ང་ ཚད་ ལ་ 25ཙམ་ ད། ་ ས （ག་ ང་ ་ ་ གས་ ང་ ད་ པར་ བཤད ）ལས་ བ་ ང་། ས་ བ་ ང་ ་ གས་ ་ འ་ བ་ མང་ ་ ས་ ད་ པ་ ད། ཡང་ གག་ བཤད་ ན། ས་ བངས་ མད་ ན་ ་ ་ ད་ བད་ ནང་ བན་ མད་ ན་ དང་ ་ འ་ བར་ དབས་ ་ ང་ ནས་ གནའ་ ་ ་ བ （埃及）ལ་ ཁབ་ ་ མད་ ན་ ག་ ་ ན་ མ་ པ་ ང་ པ་ ར། ངག་ ན་ ར་ ན། ་ ་ གནའ་ ་ ་ ག་ ལ་ ད་ བམ་ པ་ ་ བས་ ཞག་ གག་ ་ ང་ ་ བངས་ པར་ གས་ ང་། སངས་ ས་ ད་ ང་ ་ འལ་ གང་ ང་ བད་ གང་ གངས་ གག་ ་ ད་ ལ་ གས་ བཤད་ ད། འར་ ང་ ས་ ་ ས་ ག་ ཆ་ འགའ་ ལ་ ངས་ གགས་ ནས་ ང་ ཙམ་ ་ ན། 《མ་ ད་ ས་ འང 》ལས། མད་ ན་ ་ “་ ས་ བ་ ན་ བད་ ས་ བངས་ ང་། སངས་ ས་ ད་ ང་ ་ འལ་ གང་ ང་ བད་ གང་ ནང་ བགས་ ་ ད་ པ་ མད་ ན་ དས་ གར་ ་ ས་ པར་ གས་ ང ”ས་ གངས་ ད་ པ་ དང་། 《ད་ བས་ ས་ རབ་ ་ མ་ དང་ ་ ས་ ་ ཚང 》ས་ པ་ ནང “ཡང་ ་ ས་ ང་ ས་ བ་ ་ ལ་ ་ བངས་ པ་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ་ ས་ ང་ ཟད་ ་ ན ”ས་ པ་ དང་། ཡང “སངས་ ས་ ད་ ང་ ་ འལ་ གང་ ང་ བད་ གང་ གངས་ གག་ ་ ད་ པ་ མད་ ན ”“ན་ ་ ཁ་ ན་ ཁ་ ང （ད་ ་ གར་ ཁ་ ང་ ས་ འད་ ང་ ་ ་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ཁ་ ད་ ་ ད་ པ་ ཤར་ གས་ ་ ་ ང་ ག་ ་ ང་ ན། ）ལ་ འར་ ད་ པ ”“ལ་ ་ ་ ངན་ ད་ ས་ འཛམ་ ་ ང་ ་ མད་ ན་ ་ བ་ གག་ བངས་ པ་ དང་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ནང་ ་ ཡ་ ལ་ གག་ ན ”ས་ པ་ དང་ ག་ ཚང་ ལ་ ལར་ མད་ ན་ བད་ ་ བ་ ང་ ས་ པ་ གས་ གང་ ར་ ས་ ལ་ ་ ངན་ ད་ ་ ་ ང་ ལ་ མད་ ན་ མང་ ་ ག་ བངས་ པར་ མན། ་ ར་ ས་ ན་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ་ ས་ ན་ ་ ང་ ང་ ་ བངས་ པ་ ས་ དང་ བངས་ མཁན་ བངས་ པ་ དས་ པ་ གས་ ང་ རང་ བན་ ་ གས་ ས་ ། ་ ས་ ་ བ་ ཁག་ ག་ ས་ བདག་ ཅག་ ་ ན་ པ （་ ་ ན་ ་ 624－ 544བར ）་ ངན་ ལས་ འདས་ ནས་ ་ བ་ དང་ བ་ ན་ ང་ ན་ ག་ བ་ བསལ་ བ་ ར་ ལ་ ཡངས་ པ་ ཅན་ ་ ས་ ལ་ ་ ངན་ ད （阿育王）ན་ བདག་ ས་ ནས་ ད་ བམ་ པ་ བན་ བས་ བཀའ་ བ་ ངས་ གས་ པ་ མཛད་ པར་ བས་ པ་ དང་། ཡང་ ཁག་ ག་ ས་ ས་ ལ་ ་ ངན་ ད （ར་ བགས་ པ་ ་ ཧ་ ལམ་ ་ ་ ན་ ་ 273－232བར་ ན ）་ བཀའ་ བ་ ངས་ གམ་ པ་ ན་ བདག་ ་ སངས་ ས་ འདས་ ནས་ ་ མ་ བ་ དང་ བ་ བར་ འད་ ང་། ་ ས་ ་ འཛམ་ ་ ང་ ་ སངས་ ས་ ་ ང་ བལ་ མད་ ན་ ན་ ་ མང་ ་ བངས་ པ་ ཤར་ ་ ནག་ དང་ བ་ ག་ གག （大食）ནས་ ་ བ （埃及）ལ་ ཁབ་ གས་ ་ བ་ ད་ པར་ བཤད། ན་ ང་ འར་ ་ མ་ ་ ང་ ན་ ན་ ་ འམས་ པས་ ར་ ག་ བང་ ནས་ བས་ ན། ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ བཀའ་ བ་ ངས་ གམ་ པ་ བས་ ས་ ལ་ ་ ངན་ ད་ ན་ བདག་ མཛད་ ནས་ ད་ བམ་ པ་ མང་ ས་ ས་ འ་ ་ གསར་ ་ བངས་ པ་ ག་ ན་ ང་ ད་ ་ བར་ ས་ མ་ མཐའ་ ཡང་ ་ ་ ས་ ང་ ས་ བ་ ག་ ཙམ་ ང་ བས་ ་ ས་ ན་ ་ ང་ ད། ན་ ནའང 《ང་ ་ ནང་ བན་ མད་ ན 》་ ་ ་ ས་ ར་ ཙམ་ ཡང་ བད་ ད་ ། །
ད་ ་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ད་ ས་ གཞན་ དག་ བད་ པ་ ལ། མད་ ན་ རབ་ ན་ ་ ་ ་ ་ གར་ ཁང་ པ་ ་ བཟང་ བན་ འན་ ་ མས （1780－1848）བངས་ པར་ གས་ པ་ མ་ པ་ དང་ ་ ་ གསར་ བ་ ག་ ད་ པ་ དང་། ་ ་ ཧ་ ལམ་ ན་ ང་ མ་ བགས་ ན་ ལ་ འམ （嘉庆1796－1820）ཡང་ ན་ ད་ གསལ་ ལ་ ་ བས （道光1821－1850）བངས་ པར་ བཤད་ ང་། 《་ གར་ ཁང་ པ་ ་ བཟང་ བན་ འན་ ་ མ་ མ་ ཐར 》ལས “ད་ ་ དས་ ་ ན་ ། ་ ་ བས་ པ་ ་ ་ ས་ པ་ ང་ ་ འག་ ་ ར། ་ ས་ ་ ཚང་ ། ་ གསར་ ས་ ག་ ་ ན་ བས་ བས། འག་ ་ གས་ ན་ ཆར་ བབས། འཇའ་ ན་ ་ ནམ་ མཁའ་ མས་ པར་ ས་ པ་ གས་ ན་ འལ་ གས་ གས་ ་ བར་ ང་ ང་། ”དབང་ ང་ གས་ གངས། ་ ནས་ ་ ས་ ་ དན་ པ་ མང་ ར་ བས་ མཐར “སངས་ ས་ ད་ ངས་ ་ འལ་ གང་ མང་ ་ བ་ པར་ གས་ པ་ ་ ་ མད་ ན་ ར་ བ་ ག་ ད་ པ་ ར། ས་ འར་ དང་ ་ ་ མན་ ད་ གས་ བ་ དས་ གངས་ པ་ ར་ ་ ད་ པ་ འགའ་ ག་ ས་ བབས། མད་ ན་ དང་ ང་ ང་ ་ ་ ་ ག་ ནས་ ག་ ནས་ འར་ བ། མད་ ན་ ་ ང་ ་ བབས་ པ་ ར་ འད་ པ་ ་ མས་ ས་ མང་ བར་ གས། ”ས་ གངས་ ད་ པ་ ར་ ན་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ང་ ་ མ་ པ་ དང་ ་ ་ གས་ ་ ་ བངས་ པ་ ས་ ་ ་ གར་ ཁང་ པ་ ་ བཟང་ བན་ འན་ ་ མ་ དང་ ་ ག་ ་ ་ ་ བས་ པ་ ང་ ་ འག་ ་ ་ ་ ་ 1844ར་ ལ་ པ་ དང་ ས་ ་ ག་ ག་ ངས་ གམ་ ཙམ་ ས་ པ་ ད། ན་ ནའང 《ང་ ་ ག་ ས་ ས་ ་ གས་ བགས 》གས་ ་ ག་ ་ ག་ ཚང་ མང་ ར་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ལ་ འདན་ མ་ མད་ ན （丹麻塔）ས། ང་ ་ མ་ པ་ དང་ ་ ་ གག་ ་ ར་ ས་ བང་ བ་ ་ འལ་ བར་ མས། ད་ ་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ མཐའ་ ར་ ་ ར་ ལམ་ ་ གཅལ་ དང་ མ་ ་ འར་ ཁང་ གས་ བངས་ ད་ པ་ དང་། གགས་ གག་ ་ མ་ ་ འར་ 76དང་ བམས་ པས་ མ་ ་ འར་ 304ད། ར་ ས་ ་ ང་ ལ་ བར་ གམ་ ས་ པ་ བར་ མ་ ་ མད་ ན་ རང་ ན་ དང་ ལ་ མར་ ་ ཤག་ འགའ་ འག ་ མ་ ་ ན་ ཆད་ ་ ས་ གས་ མང་ ་ དར་ གནས་ འག་ ས་ ག་ ན་ ང་། ད་ ་ ར་ ན་ ག་ ས་ ནས་ འདན་ མ་ ་ ་ ར་ ས་ ང་ མ་ བ་ དན་ པ་ ང་ ང་ ག་ ཆགས་ ད་ པ་ ་ ་ ས་ གང་ ་ ་ ་ དན་ པ་ གག་ ་ ་ ན། ས་ ་ ་ གམ་ ་ ་ ་ ར་ དང་ བཅས་ ད་ “མད་ ན་ ཁ ”ས་ པ་ ང་ ་ བ་ །། ར་ ་ ་ བ་ ཁ་ ལས་ ད་ པ་ དང་། མ་ བན་ ་ ་ ཡང་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ འལ་ ད་ བདག་ ར་ ར་ ང་། ་ ས་ དད་ ན་ མང་ གས་ ས་ ་ ར་ མད་ ས་ དང་ ཞལ་ འབས་ གནངས་ ནས་ ང་ ར་ བདག་ ར་ ར་ ང་། ་ ས་ དད་ ན་ མང་ གས་ ས་ ་ ར་ མད་ ས་ དང་ ཞལ་ འབས་ གནངས་ ནས་ ང་ ར་ བདག་ ང་ ད་ ་ འག་ ལ། ང་ མ་ པས་ ང་ ས་ ག་ ་ མད་ ན་ ་ ག་ ག་ གས་ ལ་ གས་ ར་ གང་ མང་ མཛད་ བན་ མས། དན་ པ་ ནང་ ་ ལ་ དག་ པ་ འ་ ཁང་ ང་ ང་ ག་ ད་ པ་ དང་། ་ ནང་ བ་ དན་ པ་ འང་ གནས་ ག་ ས། ་ མན་ དང་། ་ ཡབ་ ས་ གམ་ ་ ཐང་ ག་ འ་ ་ གས་ བགས་ ་ གལ་ ང་། འ་ ཁང་ མས་ ་ བསང་ ་ ག་ དང་ གགས་ གས་ ་ ་ ཤག་ འགའ་ ད། 《ང་ ་ ག་ ས་ ས་ ་ གས་ བགས 》（མ་ ན་ ་ ར ）་ ག་ མ་ ལས “དན་ པ་ ་ ་ ད་ བད་ ནང་ བན་ ང་ མ་ བར་ གགས་ ང་། ངག་ ན་ ་ ན་ ང་ མ་ བ་ ད་ ལ་ འམ （康熙）ཡང་ ན་ ད་ གསལ （道光）ལ་ ་ བས་ བངས ”ས་ ས་ ད་ ང་ གསལ་ ར་ མ་ ས། ཡང་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ་ ་ གས་ ག་ ་ ང་ ན་ ་ དཀར་ འགའ་ ངས་ བ་ ས་ འར་ ག་ ད་ པ་ ་ ཡང་ ད་ བམ་ པ་ ་ བས་ མད་ ན་ བངས་ ཚར་ ས་ ས་ ང་ ་ ལ་ གས་ གས་ ནས་ ས་ འར་ ཆགས་ པར་ བཤད་ པ་ གས་ ་ བཏགས་ དང་ གཏམ་ ད་ གང་ ན་ ཡང་། མར་ ན་ ་ ས་ མད་ ན་ རང་ ན་ ་ ་ ས་ ན་ ་ ང་ ང་ ར་ བ་ འག་ ་ ན་ ཐང་ ས་ ར་ ན་ པས། ་ འག་ ན་ ན་ མ་ ན་ ང་ ན་ ག་ ས་
