| དྲ་བ་འདིར་གཟིགས་པར་Windows Vista དང་ IE 7 བཅས་སྤྱོད་རོགས་གནང་། |
 |
|
| མདུན་ཤོག- སྒྱུ་རྩལ། |
འབར་ ཁམས་ ནི་ རྔ་ བ་ བོད་ རིགས་ ཆའང་ རིགས་ རང་ སྐྱོང་ ཁུལ་ གྱི་ ལྟེ་ གནས་ སུ་ ཡོད། ས་ རྒྱ་ ལ་ སྤྱི་ ལེ་ གྲུ་ བཞི་ མ་ 6633 ཡོད་ པ་ དང་། འབར་ ཁམས་ གྱི་ ལོ་ རྒྱུས་ ཡུན་ རིང་ ཞིང་། རྫོང་ ཁོངས་ སུ་ ལྷ་ ཤུགས་ གནའ་ ཤུལ་ དང་ མཁོ་ ནོ་ གནའ་ ཤུལ་ ལ་ བརྟག་ ཞིབ་ བྱས་ པ་ ལྟར་ ན་ འབར་ ཁམས་ ཀྱི་ ལོ་ རྒྱུས་ ནི་ གནའ་ རབས་ རྡོ་ ཆས་ གསར་ པའི་ དུས་ རབས་ སུ་ ཁུངས་ འདེད་ བྱེད་ ཐུབ། འབར་ ཁམས་ རྫོང་ གི་ གྲོང་ མི་ མང་ ཆེ་ བ་ ནི་ རྒྱལ་ རོང་ བ་ ཡིན་ ལ། 2006 ལོར་ བསྡོམས་ རྩིས་ བྱས་ པ་ ལ་ མི་ གྲངས་ ཁྲི་ 5.5 ་ཙམ་ ཡོད་ ལ་ དེའི་ ནང་ བོད་ རིགས་ ཁྲི་ 4 ཙམ་ ཡོད་ པས་ བརྒྱ་ ཆ་ 71.91 ཟིན། རྒྱལ་ རོང་ ཞེས་ པ་ ནི་ རྒྱལ་ མོ་ ཚ་ བ་ རོང་ གི་ བསྡུས་ མིང་ ཡིན། ལོ་ རྒྱུས་ ཐོག་ རྡོ་ མཁར་ འཛུགས་ སྐྲུན་ བྱས་ པའི་ དུས་ རབས་ དང་ འཛུགས་ གནས། དབྱིབས། མཐོ་ ཚད། ཐོབ་ ཐང་ སོགས་ མི་ འདྲ་ བས་ སོ་ སོ་ ལ་ རང་ རང་ གི་ སྤྱོད་ སྒོ་ དང་ མཚོན་ དོན་ ཡོད་ དེ། ལ་ ལ་ ནི་ དམག་ བརྡ་ གཏོང་ བྱེད་ དང་ ལ་ ལ་ ནི་ གཡུལ་ ས་ དང་། ཉེན་ གཡོལ་ ཁང་། མཐའ་ མཚམས་ ཀྱི་ རྟགས། ཆོས་ སྒྲུབ་ ས། བང་ མཛོད་ སོགས་ ཡིན་ པ་ མ་ ཟད། ད་ དུང་ རྒྱལ་ པོའི་ དབང་ ཆ་ དང་ གོ་ གནས་ མཚོན་ རྟགས་ ཀྱང་ ཡིན། ང་ ཚོས་ དཔྱད་ པ་ ལྟར་ ན་ འབར་ ཁམས་ ཀྱི་ ཁོངས་ སུ་ ད་ ལྟ་ རྡོ་ མཁར་ 61 དང་ མཁར་ ཁྱིམ་ 760 ཡོད། དེའི་ ནང་ དུ་ རྡོ་ མཁར་ ཟུར་ བརྒྱད་ ཅན་ 3 དང་ ཟུར་ དྲུག་ ཅན་ 2 ཟུར་ ལྔ་ ཅན་ མཁར་ 2 ཡོད་ ལ་ གཞན་ རྣམས་ ཟུར་ བཞི་ ཅན་ ཡིན། དེ་ དག་ ལོ་ ངོ་ བརྒྱ་ ཕྲག་ ཁ་ ཤས་ འདས་ ཀྱང་ སྤུས་ ཀ་ ལེགས་ ཤིང་ རྒྱ་ ཁྱོན་ ཆེ་ བའི་ རྒྱལ་ པོའི་ མཁར་ དང་ རྡོ་ མཁར་ སོགས་ ད་ ལྟའང་ ཡོད་ པ་ མ་ ཟད། དེའི་ ནང་ དུ་ ཟུར་ ལྔ་ ཅན་ དང་། བརྗིད་ རྔམ་ ཆེ་ ཞིང་ ལྟ་ ན་ སྡུག་ པའི་ ཟུར་ བརྒྱད་ ཅན་ དང་། གས་ སྐྱོན་ ཡོད་ པའི་ ཟུར་ དྲུག་ ཅན་ གྱི་ རྡོ་ མཁར་ སོགས་ ཡོད། དེ་ མིན་ ད་ ལྟ་ བེད་ སྤྱོད་ བཞིན་ པའི་ མཁར་ ཁྱིམ་ མང་ པོ་ ཡོད། གཞན་ ཡང་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ རྩིག་ ངོས་ ལ་ ལྟ་ ན་ སྡུག་ པའི་ རི་ མོ་ ཁྱད་ པར་ ཅན་ ལྡན། རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར། འབར་ ཁམས་ ལ་ སྔར་ རྒྱལ་ ཁག་ བཞི་ ཟེར་ བའི་ རྒྱུ་ མཚན་ ནི་ འབར་ ཁམས་ ས་ ཁུལ་ ལ་ སྔར་ རྒྱལ་ རོང་ རྒྱལ་ ཁག་ བཅོ་ བརྒྱད་ ནང་ གི་ མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ པོ་ དང་ རྫོང་ འགག་ རྒྱལ་ པོ། དམ་ པ་ རྒྱལ་ པོ། སོ་ མང་ རྒྱལ་ པོ་ བཅས་ རྒྱལ་ ཁག་ བཞི་ ཡོད་ པ་ ཡིན། རྒྱལ་ པོའི་ ཕོ་ བྲང་ རྡོ་ མཁར་ བཟོ་ སྐབས་ རང་ རང་ གི་ མངའ་ ཁོངས་ ནས་ རྡོ་ བཟོ་ ལག་ རྩལ་ ཆེས་ ལེགས་ པོ་ ཡོད་ པ་ ལ་ བཀའ་ བཏང་ ནས་ སྐྲུན་ དུ་ འཇུག་ པ་ མ་ ཟད། རྒྱལ་ པོ་ གཞན་ པའི་ མངའ་ འོག་ གི་ བཟོ་ མཁས་ པ་ གདན་ དྲངས་ ཏེ་ སྐྲུན་ པ་ ཡིན་ པ་ དང་། རྡོ་ མཁར་ བཟོ་ སྐབས་ མི་ ཤུགས་ དང་ དངོས་ ཤུགས་ འབོར་ ཆེན། དུས་ ཡུན་ རིང་ པོ་ བཅས་ སོང་ ཡོད་ པས། རྒྱལ་ པོའི་ ཕོ་ བྲང་ དང་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ བཟོ་ སྐྲུན་ རྒྱ་ ཁྱོན་ ཆེ་ ཞིང་ བཟོ་ སྐྲུན་ སྤུས་ ཀ་ ལེགས་ པ་ མ་ ཟད། རྒྱལ་ རོང་ བོད་ དམངས་ རྡོ་ མཁར་ བཟོ་ བའི་ ལག་ རྩལ་ ཆེས་ མཐོ་ བའི་ ཆུ་ ཚད་ མཚོན་ ཐུབ། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར་། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ འབར་ ཁམས་ རྫོང་ མཁར་ དང་ བར་ ཐག་ སྤྱི་ ལེ་ བདུན་ ཡོད་ པའི་ ཤར་ ཕྱོགས་ ཀྱི་ མཆོག་ རྩེ་ གྲོང་ བརྡལ་ གྱི་ སའི་ སོ་ གྲོང་ སྡེར་ ཡོད་ ལ། མཆོག་ རྩེའི་ རྒྱལ་ རབས་ དང་ པོ་ ནི་ སྤྱི་ ལོ་ 1286 ལོར་ སྲིད་ དབང་ འཛིན་ འགོ་ བཟུང་ བའི་ རྒྱལ་ པོ་ སྟག་ འབུམ་ ཡིན་ པ་ དང་། དེ་ ནས་ བཅིངས་ འགྲོལ་ མ་ གཏོང་ བར་ དུ་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ ཁྱོན་ བསྡོམས་ བཅུ་ བདུན་ སོང་། རྒྱལ་ པོ་ སྟག་ འབུམ་ ནི་ སོ་ མང་ རྒྱལ་ རབས་ གསུམ་ པའི་ རྒྱལ་ པོ་ རྒྱལ་ སྩ་ བན་ ཐར་ གྱི་ བུ་ གསུམ་ ལས་ ཆུང་ བ་ ཡིན། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ རབས་ གསུམ་ པའི་ རྒྱལ་ པོ་ ནམ་ མཁའ་ འབུམ་ གྱིས (1401 ལོ་ ནས་ 1447) སྲིད་ དབང་ བཟུང་ དུས། རྒྱལ་ པོས་ རྗེ་ ཙོང་ ཁ་ པའི་ དངོས་ སློབ་ ཚ་ ཁོ་ ངག་ དབང་ གྲགས་ པར་ རོགས་ བྱས་ ནས་ མཆོག་ རྩེ་ རྡོ་ མཁར་ ཡི་ ལྷོ་ ཕྱོགས་ སུ་ ཚ་ ཁོ་ དགོན་ པ་ བཏབ། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ རབས་ ལྔ་ བའི་ རྒྱལ་ པོ་ རྒྱ་ གར་ འབུམ་ (1512 ལོ་ ནས་ 1571) གྱིས་ སྲིད་ དབང་ འཛིན་ དུས། རྒྱལ་ པོས་ ཁུ་ འཇོ་ བླ་ མ་ ནོར་ བུ་ ལ་ རོགས་ བྱས་ ནས་ མཆོག་ རྩེ་ རྡོ་ མཁར་ འགྲམ་ དུ་ སའི་ སོ་ དགོན་ པ་ བཏབ་ པ་ དང་ རྗེས་ སུ་ དགོན་ པ་ ནང་ དུ་ བླ་ མ་ ནོར་ བུའི་ སྐུ་ གདུང་ བཞེངས་ ཡོད། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ ཀྱི་ ནང་ དུ་ རྒྱལ་ མོ་ གཉིས་ ཡོད་ ལ་ དེ་ ནི་ རྒྱལ་ རབས་ བཅུ་ གཅིག་ པ་ རྒྱལ་ མོ་ གཡུང་ དྲུང་ ལྷ་ མོ་ (1818 ལོ་ ནས་ 1843) དང་ རྒྱལ་ རབས་ བཅུ་ གསུམ་ པ་ རྒྱལ་ མོ་ རིན་ ཆེན་ ལྷ་ མོ་ （1873 ལོ་ ནས་ 1891） གཉིས་ ཡིན། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ རབས་ བཅོ་ ལྔ་ བའི་ རྒྱལ་ པོ་ མཁྱེན་ རབ་ དམ་ པ་ རྒྱ་ མཚོ་ ནི་ （1894 ལོ་ ནས་ 1910） དགེ་ ལུགས་ པའི་ བླ་ མ་ ཡིན་ པས་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ མེད་ པས། 1912 ལོར་ ཝུན་ ཁྲོན་ བ་ སི་ རྒྱལ་ རབས་ ཉེར་ གཉིས་ པའི་ རྒྱལ་ པོ་ སོ་ ཀོ་ ཞིན་ གྱི་ བུ་ བསོད་ ནམས་ ཚེ་ རིང་ གིས་ མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ རབས་ བཅུ་ དྲུག་ པ་ བྱས། མཆོག་ རྩེ་ རྒྱལ་ རབས་ རྗེས་ མའི་ སྲིད་ དབང་ འཛིན་ མཁན་ ནི་ སོ་ ཀོ་ ཁོན་ ཡིན། 1935 ལོའི་ ཟླ་ 7 པར། མའོ་ ཙེ་ ཏུང་ དང་ ཀྲུའུ་ ཏེ་ བཅས་ དམར་ དམག་ རྒྱང་ འགྲོ་ དུས་ སུ་ མཆོག་ རྩེ་ རྡོ་ མཁར་ དུ་ ཉི་ མ་ ཁ་ ཤས་ བསྡད་ མྱོང་། 2005 ལོར་ རྒྱལ་ ཁབ་ འབྲེལ་ ཡོད་ སྡེ་ ཁག་ གིས་ མ་ དངུལ་ བཏང་ སྟེ་ ཡུལ་ མི་ རྣམས་ ཀྱིས་ སྔར་ གྱི་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་་ རྨང་ གཞིའི་ ཐོག་ ཞིག་ གསོ་ བྱས་ ཏེ་ ད་ ལྟ་ རྒྱལ་ རོང་ མི་ དམངས་ ཀྱི་ རིག་ གནས་ དང་ དམར་ དམག་ རྒྱང་ སྐྱོད་ རིག་ དངོས་ བཤམས་ སྟོན་ ཁང་ དུ་ གྱུར། འབར་ ཁམས་ ཀྱི་ མཆོག་ རྩེ་ དང་ རྫོང་ འགག དམ་ པ། སོ་ མང་ བཅས་ ཀྱི་ རྒྱལ་ པོ་ བཞིའི་ རྡོ་ མཁར་ ལ་ དཔྱད་ པ་ ལྟར་ ན། མཆོག་ རྩེའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ སྔར་ བརྩེགས་ དགུ་ ཡིན་ ལ་ ཕྱིས་ སུ་ བརྩེགས་ དྲུག་ གྱུར་ པ་ ལས་ གཞན་ པའི་ རྡོ་ མཁར་ ཚང་ མ་ བརྩེགས་ དགུ་ ཅན་ ཡིན། དེ་ མིན་ གྲོང་ མི་ ཚོའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ བརྩེགས་ བདུན་ མན་ ཡིན། དེ་ ནི་ གནའ་ བོའི་ རྒྱ་ ཡིག་ དུ་ འཁོད་ པའི་ “ རྒྱལ་ པོ་ བརྩེགས་ དགུ་ ལྡན་ པའི་ ཁང་ དུ་ སྡོད་ ” དང་ མཐུན། ང་ ཚོས་ 1907 ལོར་ འབར་ ཁམས་ ཡོང་ བའི་ དབྱིན་ ཇི་ བ་ པུ་ ལུ་ ཁེ་ ཡིས་ བླངས་ པའི་ མཆོག་ རྩེའི་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ པར་ ལ་ བལྟས་ ན། ལོ་ བརྒྱ་ སྔོན་ གྱི་ མཆོག་ རྩེའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ བརྩེགས་ དགུ་ ཡིན་ པ་ རྟོགས་ ཐུབ། རྫོང་ འགག་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར་། རྫོང་ འགག་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ འབར་ ཁམས་ རྫོང་ ནུབ་ ཕྱོགས་ སྤྱི་ ལེ་ 16 ཡོད་ པའི་ རྫོང་ འགག་ གྲོང་ བརྡལ་ གྱི་ འབྲུག་ འཁྱིལ་ རི་ སྒང་ དུ་ གནས། རྡོ་ མཁར་ ནི་ སྤྱི་ ལོ་ 634 ལོར་ རྫོང་ འགག་ འཕན་ ཁོའི་ （ ཁོ་ འཕན་ ཡང་ ཟེར ） རི་ ཐོག་ ཏུ་ བཞེངས། སྤྱི་ ལོ་ 736 ནས་ 791 ལོའི་ བར་ ལོ་ ཆེན་ བཻ་ རོ་ ཙ་ ན་ རྫོང་ འགག་ ཏུ་ བྱོན། སྤྱི་ ལོ་ 780 ལོར་ སྔར་ ཆུ་ ཕོ་ ལ་ ཡོད་ པའི་ བོན་ དགོན་ ཞིག་ ནང་ བསྟན་ ཆོས་ ལུགས་ ལ་ བསྒྱུར་ ནས། མིང་ ལ་ ཆུ་ འཕོ་ ནོར་ བུ་ གླིང་ ཞེས་ བཏགས། འཕན་ བཞེར་ ནི་ ཞང་ ཞུང་ དཔོན་ ཞིག་ གི་ རྒྱུད་ ཡིན་ ལ་ བོད་ རྒྱལ་ གྱིས་ རྒྱལ་ རོང་ ས་ ཁུལ་ དུ་ མངག་ པའི་ དམག་ དཔོན་ ཡིན། འཕན་ བཞེར་ བུ་ གཉིས་ ཡོད་ པས་ གཅིག་ གིས་ རྫོང་ འགག་ གི་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ བཟུང་ བ་ དང་། གཅིག་ ནི་ ཁྲོ་ སྐྱབས་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ ཀྱི་ རྒྱལ་ རབས་ དང་ པོ་ ཡིན། སྤྱི་ ལོ་ 1254 ལོར་ རྒྱལ་ པོ་ རྣམ་ རྒྱལ་ གྱིས་ རྒྱལ་ སྲིད་ འཛིན་ དུས་ རྒྱལ་ མཁར་ འཕན་ ཁོ་ ནས་ འབྲུག་ འཁྱིལ་ རི་ སྒང་ དུ་ སྤོས། སྔར་ འབྲུག་ འཁྱིལ་ རི་ སྒང་ ཐོག་ ལ་ ཡོད་ པའི་ རྫོང་ འགག་ རྡོ་ མཁར་ ཞིག་ ནས་ ཤུལ་ ཙམ་ ལས་ མེད་ ཀྱང་ དེའི་ གཡས་ གཡོན་ གྱི་ ཟུར་ བཞི་ ཅན་ གྱི་ རྡོ་ མཁར་ གཉིས་ པོ་ བརྩེགས་ དགུ་ ལྡན་ པ་ ད་ ལྟའང་ ཡོད། སྔར་ དམག་ འཐབ་ ཀྱི་ སྐབས་ སུ་ མི་ རྣམས་ རྡོ་ མཁར་ ནང་ ཡིབ་ ཐུབ་ པ་ མ་ ཟད། མི་ རྣམས་ ཀྱིས་ དོང་ ལམ་ ནས་ ཆུ་ འགྲམ་ དུ་ ཕྱིན་ ཏེ་ ཆུ་ ལེན་ པ་ དང་། ཕ་ རོལ་ པོ་ ལ་ དམག་ བཀྱེ་ ས་ བྱེད་ ཐུབ་ པ་ མ་ ཟད། རྒྱུ་ ནོར་ གསོག་ འཇོག་ བྱེད་ སའང་ ཡིན། རྒྱལ་ རོང་ བ་ རྣམས་ ཀྱིས་ རྡོ་ མཁར་ མིང་ ལ་ “ ཁོ་ བྲོ ” ཟེར་ བ་ ནི་ རྒྱུ་ ནོར་ འཇོག་ གནས་ ཞེས་ པའི་ དོན་ ཡིན། ལོ་ རྒྱུས་ ཐོག་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ རྒྱལ་ པོའི་ དབང་ ཆ་ དང་ ཐོབ་ ཐང་ མཚོན་ བྱེད་ ཡིན་ པས། རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ ས་ དེའི་ ཆེས་ མཐོ་ བ་ དང་། ཟུར་ མང་ བ། བརྗིད་ ཉམས་ ཆེ་ བ་ དང་ རྩིག་ རྩལ་ ཆེས་ ལེགས་ པའི་ རྡོ་ མཁར་ ཡིན། དམ་ པ་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར། དམ་ པ་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ འབར་ ཁམས་ རྫོང་ དམ་ པའི་ ཡུལ་ ཚོའི་ ཀ་ ལིང་ གྲོང་ ཚོ་ ལ་ ཡོད། དམ་ པ་ རྒྱལ་ པོ་ དགེ་ ལེགས་ ཀྱིས་ སྲིད་ དབང་ མ་ བཟུང་ སྔོན་ དུ། （ སྤྱི་ ལོ་ 1685 ལོ་ ནས་ 1693 བར ） དགེ་ ལེགས་ རྒྱལ་ པོས་ སྲིད་ དབང་ བཟུང་ བ་ ནས་ བཅིངས་ འགྲོལ་ མ་ གཏོང་ བར་ དམ་ པ་ རྒྱལ་ པོའི་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ ཉེར་ གཉིས་ བརྒྱུད་ ལ། དེའི་ ནང་ ལ་ རྒྱལ་ མོ་ གཉིས་ བྱུང་ མྱོང་ སྟེ་ གཅིག་ ནི་ ཚེ་ རིང་ ལྷ་ སྐྱིད་ （1893 ལོ་ ནས་ 1926 བར་ ） དང་ གཅིག་ ནི་ རྗེས་ རབས་ རྒྱལ་ མོ་ བསོད་ ནམས་ དབང་ མོ་ （1946 ལོ་ ནས་ བཅིངས་ འགྲོལ་ བཏང་ སྔོན ） ཡིན། དམ་ པ་ རྡོ་ མཁར་ གཡས་ གཡོན་ ལ་ སྔོན་ རྡོ་ མཁར་ གཉིས་ ཡོད་ ལ་ དམ་ པ་ རྡོ་ མཁར་ དང་ གཡོན་ ཕྱོགས་ ཀྱི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ 1933 ལོར་ བརླགས། ད་ ལྟ་ གཡས་ ཕྱོགས་ ཀྱི་ རྡོ་ མཁར་ ཡོད་ ཅིང་ ཟུར་ བཞི་ ཅན་ ཡིན་ ལ། བལྟས་ ན་ གཟི་ བརྗིད་ ལྡན་ ཞིང་ བརྩེགས་ དགུའི་ མཐོ་ ཚད་ སྨི་ 29 ཡོད། མཁར་ མགོ་ ཕྱོགས་ བཞི་ ལ་ པད་ རྒྱན་ ཡོད། རྗེས་ རབས་ རྒྱལ་ མོ་ བསོད་ ནམས་ དབང་ མོས་ རྡོ་ མཁར་ སླར་ གསོ་ བྱེད་ ཆེད་ ཤིང་ ཆ་ མང་ པོ་ གྲ་ སྒྲིག་ བྱས་ ཀྱང་། བཅིངས་ འགྲོལ་ བཏང་ རྗེས་ བསོད་ ནམས་ དབང་ མོས་ ཤིང་ ཆ་ དེ་ ཚང་ མ་ དམ་ པའི་ གྲོང་ ཚོ་ དགུ་ ལ་ བགོས་ ནས་ སློབ་ གྲྭ་ འཛུགས་ རྟེན་ བྱས། སོ་ མང་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར། སོ་ མང་ རྒྱལ་ པོའི་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ སོ་ མང་ ཡུལ་ ཚོ་ མུར་ ཁྱུ་ གྲོང་ ཚོ་ ནང་ ཡོད་ ལ། སྔར་ གྱི་ སོ་ མང་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ གཡས་ གཡོན་ དུ་ རྡོ་ མཁར་ གཉིས་ ཡོད་ ཀྱང་ ད་ ལྟ་ ནུབ་ ཕྱོགས་ ཀྱི་ རྡོ་ མཁར་ བརྩེགས་ དགུ་ མ་ ལས་ མེད་ དེ་། སོ་ མང་ རྒྱལ་ རབས་ དང་ པོ་ ནི་ བཙན་ པོའི་ གདུང་ རྒྱུད་ མངའ་ བདག་ ཁྲི་ ལྡེའི་ བུ་ མདའ་ དར་ དཀོན་ མཆོག་ སྐྱབས་ ཡིན། ཁོང་ ནི་ སྤྱི་ ལོ་ 1183 མངའ་ རིས་ ནས་ ལྷ་ རྒྱལ་ གླིང་ དུ་ ཕེབས། རྒྱལ་ པོ་ ནོར་ བུས་ རྒྱལ་ སྲིད་ བཟུང་ དུས་ (1301 ལོ་ ནས་ 1354 བར ) ལྷ་ རྒྱལ་ གླིང་ ནས་ མུར་ ཁྱུར་ སྤོས། རྡོ་ མཁར་ མིང་ ལ་ ཕོ་ བྲང་ འགྱུར་ མེད་ མཁར་ ལྗོངས་ ནོར་ བུའི་ གླིང་ ཟེར། མདའ་ དར་ དཀོན་ མཆོག་ སྐྱབས་ ཀྱིས་ སྲིད་ དབང་ བཟུང་ ནས་ 1913 ལོར་ བདུད་ འདུལ་ པད་ མ་ རིག་ འཛིན་ གྱི་ བར་ རྒྱལ་ རབས་ བཅུ་ དྲུག་ བརྒྱུད། 1914 ལོ་ ནས་ 1950 བར་ སོ་ མང་ ལ་ རྒྱལ་ པོ་ རེས་ སྡོད་ ཀྱི་ རྣམ་ པས་ སྲིད་ བཟུང་། སོ་ མང་ རྒྱལ་ རྒྱུད་ ཀྱི་ ནང་ དུ་ སྙན་ གྲགས་ ཆེ་ བའི་ རྒྱལ་ མོ་ གཉིས་ ཡོད་ ལ་ གཅིག་ ནི་ （1737 ལོ་ ནས་ 1757 བར ） རྒྱལ་ མོ་ སྒྲོལ་ མ་ མཚོ་ དང་། རྒྱལ་ མོ་ བསོད་ ནམས་ སྒྲོལ་ མ་ （1798 ལོ་ ནས་ 1814 བར ） གཉིས་ ཡིན། ཆིང་ གོང་ མ་ ཆན་ ལུང་ གིས་ ཆུ་ ཆེན་ ལ་ དམག་ ཐེངས་ གཉིས་ གཏོང་ སྐབས། རྒྱལ་ མོ་ བསོད་ ནམས་ མཚོས་ ཆིང་ གོང་ མ་ ལ་ ལ་ རྒྱབ་ སྐྱོར་ བྱས་ པས། གོང་ མ་ ཆན་ ལུང་ གིས་ ‘ ཡིག་ དཔོན་ རྣམས་ འགྱོགས་ དང། དྲག་ དཔོན་ རྣམས་ རྟ་ ཐོག་ ནས་ འབབ་ ’ ཅེས་ པའི་ གསེར་ བྱང་ གནང་། གསེར་ བྱང་ དེ་ ནི་ སྔར་ སོ་ མང་ རྒྱལ་ སྒོར་ ཡོད། དུས་ དེར་ སོ་ མང་ རྒྱལ་ མོའི་ སྙན་ གྲགས་ ཆེ་ བས། 1896 ལོར་ རང་ ལོ་ 65 ལོན་ པའི་ དབྱིན་ ཇིའི་ ས་ གཤིས་ རིག་ ཚོགས་ ཀྱི་ བུ་ མོ་ ཁོངས་ མི་ དང་ པོ་ སྙན་ གྲགས་ ཆེ་ བའི་ གནས་ ཡིག་ རྩོམ་ པ་ པོ་ དབྱི་ ས་ པེ་ ན་ པེ་ ཏེ་ ཁྲེང་ ཏུའུ་ ནས་ སོ་ མང་ རྒྱལ་ མོའི་ ལོ་ རྒྱུས་ ཐོས་ པས། ཐག་ རིང་ ཞིང་ ས་ དོག་ ལ་ མ་ འཛེས་ པ་ རྨིན་ ཅང་ དང་ མྱག་ ལོ། སྤོ་ དཀར་ ལ་ བཅས་ བརྒྱུད་ ནས་ སོ་ མང་ རྡོ་ མཁར་ ལ་ ཐོན་ པ་ དང་ དམངས་ ཁྲོད་ དུ་ སོ་ མང་ རྒྱལ་ མོའི་ ལོ་ རྒྱུས་ འདྲི་ རྩད་ བྱས། དབྱི་ ས་ པེ་ ན་ པེ་ ཏེ་ ཡིས་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ སྒོ་ ནི་ བླངས་ ཆོག་ པའི་ རྡོ་ དང་ ས་ སྤུངས་ པ་ ཡིན་ པས་ དངོས་ པོ་ སྣ་ ཚོགས་ རྡོ་ མཁར་ ནང་ དུ་ འདྲེན་ སླ་ བ་ དང་། རྟ་ ཟོག་ ཀྱང་ རྡོ་ མཁར་ ནང་ དུ་ ཁྲིད་ ཆོག མི་ རྣམས་ ཀྱིས་ རྡོ་ མཁར་ ཕྱིའི་ ས་ རྡོ་ སོགས་ བསལ་ ནས་ སྐས་ བཙུགས་ ནས་ ནང་ དུ་ སོང་ རྗེས་ སྐས་ མཁར་ ནང་ དུ་ བླངས་ ཆོག་ པས་ རྡོ་ མཁར་ འདི་ མིང་ དོན་ མཚུངས་ པས་ ཉེས་ གཡོལ་ ཁང་ ཡིན། རྡོ་ མཁར་ གྱི་ འོག་ ཏུ་ རྟ་ ཟོག་ འདོག་ པ་ དང་ སྟེང་ དུ་ མི་ བསྡད། འབྲུ་ རིགས་ ཀྱང་ བཞག་ ཆོག དེ་ ནི་ གྲོང་ སྡེ་ ཞིག་ གི་ རྡོ་ མཁར་ འགའ་ ལ་ དཔྱད་ པ་ ལས་ ཤེས་ པ་ ཡིན། སྐབས་ དེར་ རྒྱལ་ པོ་ དང་ དཔོན་ པོ། ཡང་ ན་ ཕྱུག་ པོ་ རྣམས་ ལ་ རང་ རང་ གི་ ཉེན་ གཡོལ་ བྱེད་ སའི་ རྡོ་ མཁར་ ཡོད་ ཚོད་ རེད། རྡོ་ མཁར་ གྱི་ བཟོ་ སྐྲུན་ བྱེད་ སྟངས་ ནི་ ཀླ་ ཀློས་ སྐྲུན་ ཐུབ་ པ་ ཞིག་ གཏན་ ནས་ མིན། ཟུར་ བརྒྱད་ རྡོ་ མཁར། འབར་ ཁམས་ ལ་ བརྗིད་ ཉམས་ ལྡན་ ཞིང་ བཀོད་ ལག་ རབ་ ཏུ་ མཛེས་ པའི་ རྡོ་ མཁར་ ཟུར་ བརྒྱད་ ཅན་ གསུམ་ ཡོད་ པ་ སྟེ་ དེ་ ནི་ རྫོང་ འགག་ གི་ ཆུ་ ཕོ་ གྲོང་ སྡེ་ ལ་ གནས་ པའི་ བཟོ་ བུ་ རྡོ་ མཁར་ དང་ བཀའ་ ཙུ་ རྡོ་ མཁར། ཀྱོམ་ ཀྱོའི་ བྲོ་ ཤོག་ རྡོ་ མཁར་ ཡིན། བཟོ་ བུ་ རྡོ་ མཁར་ ནི་ ལྷོར་ གནས་ པས་ ལྷོ་ མཁར་ དང་། བཀའ་ ཙུ་ རྡོ་ མཁར་ ལ་ བྱང་ མཁར་ ཡང་ ཟེར། དེ་ གཉིས་ ཀྱི་ བར་ ལ་ སྨི་ བརྒྱ་ ཙམ་ ལས་ མེད། བཟོ་ བུ་ རྡོ་ མཁར་ ཟེར་ དོན་ ནི་ བཟོ་ བུ་ ཚང་ དང་ ཉེ་ བས་ རེད། རྡོ་ མཁར་ དེ་ ནི་ ཁ་ ཤར་ ལ་ འཁོར་ ཡོད་ ཅིང་ མཐོ་ ཚད་ སྨི་ 29 བརྩེགས་ དགུ་ ཡོད། རྡོ་ མཁར་ འདི་ དང་ བྱང་ ཕྱོགས་ སུ་ གནས་ པའི་ རྡོ་ མཁར། འབོ་ སྟུག་ ཡུལ་ ཚོ་ བཅས་ བར་ ལ་ འབྲེལ་ མཐུད་ བྱེད་ ཐུབ་ པའི་ དུང་ ལམ་ ཡོད་ པ་ དང་། དུང་ ལམ་ ནང་ ཆུ་ ཁུར་ བའི་ མི་ གཉིས་ ཐུག་ ནའང་ འགྲོ་ ཆོག་ པར་ བཤད། རྡོ་ མཁར་ འདི་ བཟོ་ སྐྲུན་ བྱས་ པའི་ ལོ་ ནི་ ཧྥ་ རན་ སིའི་ ཧྥ་ ཏེར་ ཁེ་ ཏ་ རུག་ གིས་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ ཤིང་ ལ་ དཔྱད་ པ་ ལྟར་ ན་ སྤྱི་ ལོ་ 1230 དང་ 1400 བར་ ཡིན། ཀྱོམ་ ཀྱོའི་ བྲོ་ ཤོག་ རྡོ་ མཁར་ རྫོང་ ལ་ མཐོ་ ཚད་ སྨི་ 43.2 བརྩེགས་ དགུ་ ཡོད། འདི་ ནི་ ད་ ལྟ་ རྒྱལ་ ཡོངས་ ཀྱི་ ཟུར་ བརྒྱད་ རྡོ་ མཁར་ ཆེས་ མཐོ་ བ་ ཡིན། དེའི་ ཤིང་ ལ་ དཔྱད་ པ་ ལྟར་ ན་ དེ་ ནི་ སྤྱི་ ལོ་ 1400 ནས་ 1470 ལ་ སྐྲུན་ པ་ ཡིན། དེ་ མིན་ འབར་ ཁམས་ ལ་ བཀོད་ ལེགས་ རྡོ་ མཁར་ ཟུར་ ལྔ་ ཅན་ དང་། མཁར་ ཁང་ མཐུད་ པ་ དམངས་ ཀྱིས་ རྡོ་ ཁང་ དུ་ སྐྲུན་ པའི་ རྡོ་ མཁར་ སོགས་ ཡོད། རྡོ་ མཁར་ ལ་ ལའི་ རྩིག་ ངོས་ རྡོ་ དཀར་ གྱིས་ གཡག་ མགོ་ དང་ རྟ་ མཆོག་ སོགས་ དོད་ དུ་ བཅུག་ ཡོད། ལོ་ རྒྱུས་ དང་ ཁྱད་ པར་ དུ་ རྡོ་ མཁར་ སྐོར་ གྱི་ དཔྱད་ གཞི་ ཡིག་ ཆ་ རབ་ ཏུ་ དཀོན་ པས། ང་ ཚོས་ འབར་ ཁམས་ ས་ ཁུལ་ གྱི་ རྡོ་ མཁར་ གྱི་ གནས་ ཚུལ་ གསལ་ བོ་ ཤེས་ པར་ དཀའ་ ནའང་། ད་ ལྟ་ ཡོད་ པའི་ རྡོ་ མཁར་ ལ་ རྩད་ ཆོད་ ཞིབ་ འཇུག་ དང་ དམངས་ ཁྲོད་ ཀྱི་ བཤད་ སྲོལ་ སོགས་ འཚོལ་ སྡུད་ བྱས་ པར་ བརྟེན། རྡོ་ མཁར་ ལ་ ངོས་ འཛིན་ ངེས་ ཅན་ ཡོད་ པ་ འདིའོ། རྡོ་ མཁར་ ཞིབ་ འཇུག་ བྱེད་ རྒྱུ་ འདི་ ནི་ བོད་ མི་ རིགས་ ཀྱི་ ལོ་ རྒྱུས་ རིག་ གནས་ ཞིབ་ འཇུག་ བྱེད་ པའི་ བདེན་ དཔང་ དང་ རིག་ གནས་ ཤུལ་ བཞག་ ཕུལ་ བྱུང་ ཞིག་ ཡིན་ ཞིང་། འདི་ རྣམས་ འཛམ་ གླིང་ རིག་ གནས་ རྗེས་ ཤུལ་ གྱི་ མིང་ ཐོར་ འགོད་ པའི་ ཡར་ ཞུ་ ཕུལ་ ཡོད། |
པར་དབང་གསལ་བསྒྲགས། རང་རེའི་དྲ་བ་ངོ་སྤྲོད། འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་ཚུལ། གློག་འཕྲིན་ཡིག་སྒམ། tibet3@126.com ཁ་པར། 0971-8455441 ©2008 China Tibetannet Corporation པར་དབང་ངེད་དྲ་བར་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གཞན་གྱིས་རང་དགར་སྤྱོད་མི་ཆོག |